Łagodny Rozrost Gruczołu Krokowego – Choroba

Na tej stronie:

Wprowadzenie

Powiększenie prostaty – objawy

Dlaczego dochodzi do BPH?

Powiększenie prostaty – leczenie i diagnoza

Życie z BPH

Referencje

Wprowadzenie

Łagodny rozrost gruczołu krokowego, czyli BPH, to medyczne określenie nienowotworowego powiększenia prostaty.

Problem ten dotyczy około połowy mężczyzn w wieku 51–60 lat, a po 80. roku życia występuje jeszcze częściej. Jest to jedno z najczęstszych schorzeń urologicznych u mężczyzn i zazwyczaj rozwija się stopniowo.

Prostata to niewielki gruczoł, mniej więcej wielkości orzecha włoskiego, znajdujący się poniżej pęcherza moczowego i otaczający cewkę moczową. Bierze udział w produkcji części płynu nasiennego.

Wraz z wiekiem komórki prostaty mogą zacząć się namnażać. Powiększony gruczoł może wówczas uciskać cewkę moczową i ograniczać swobodny przepływ moczu. To właśnie ten ucisk prowadzi do wystąpienia objawów charakterystycznych dla BPH.¹

Ważne: BPH nie jest rakiem prostaty. Jest to częsta dolegliwość związana z wiekiem, którą w większości przypadków można skutecznie kontrolować.

Objawy powiększonej prostaty

Objawy BPH zazwyczaj rozwijają się powoli i mogą znacząco różnić się u poszczególnych mężczyzn.

Do najczęstszych objawów należą:

• częste oddawanie moczu, zwłaszcza w nocy,¹

• słaby strumień moczu,

• przerywany strumień moczu,

• nagła lub pilna potrzeba oddania moczu,

• trudności z rozpoczęciem oddawania moczu,

• konieczność napinania mięśni podczas oddawania moczu,

• kapanie moczu po zakończeniu mikcji,

• niewielkie nietrzymanie moczu,

• uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza.¹

Nie każdy mężczyzna doświadcza wszystkich wymienionych objawów.

Dla niektórych osób BPH stanowi jedynie niewielką niedogodność. U innych może zakłócać sen, utrudniać podróżowanie lub wpływać na codzienne funkcjonowanie.

Jeśli zauważysz utrzymujące się objawy ze strony układu moczowego, skonsultuj się z lekarzem. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie postępowanie mogą znacząco poprawić jakość życia.

Co powoduje BPH?

BPH rozwija się w wyniku współdziałania kilku czynników, z których większość jest związana z procesem starzenia.

Zmiany hormonalne

Wraz z wiekiem zmienia się równowaga pomiędzy testosteronem a innymi hormonami.

Jednym z hormonów, który może odgrywać istotną rolę, jest dihydrotestosteron, czyli DHT. Może on pobudzać wzrost komórek prostaty i przyczyniać się do powiększenia gruczołu krokowego.²

Starzenie się organizmu

Wiek jest najważniejszym czynnikiem ryzyka BPH.

U wielu mężczyzn po 60. roku życia dochodzi do pewnego stopnia powiększenia prostaty, chociaż nie u wszystkich występują wyraźne objawy.²

Predyspozycje genetyczne

Ryzyko może być również związane z historią rodzinną.

Mężczyźni, których ojciec lub dziadek miał problemy z prostatą, mogą być bardziej narażeni na rozwój BPH.²

Czynniki związane ze stylem życia

Niektóre elementy stylu życia mogą sprzyjać powiększeniu prostaty lub nasilać dolegliwości ze strony układu moczowego. Należą do nich:

• nadmierna masa ciała,

• niewielka aktywność fizyczna,

• dieta bogata w tłuszcze nasycone,

• zaburzenia metaboliczne.

Zbilansowana dieta, regularny ruch i utrzymywanie prawidłowej masy ciała mogą wspierać ogólne zdrowie prostaty i układu moczowego.

Jak diagnozuje się powiększoną prostatę?

Trudności z oddawaniem moczu nie powinny być automatycznie przypisywane BPH.

Podobne objawy mogą być również spowodowane przez:

• infekcje dróg moczowych,

• zapalenie prostaty,

• choroby pęcherza moczowego,

• zaburzenia neurologiczne,

• niektóre leki,

• raka prostaty.

Lekarz może zatem zalecić kilka badań, które pomogą ustalić przyczynę objawów.

Badanie per rectum

Podczas badania per rectum, czyli DRE, lekarz ocenia przybliżoną wielkość, kształt i strukturę prostaty.³

Badanie moczu

Analiza próbki moczu może pomóc wykryć:

• infekcję dróg moczowych,

• stan zapalny,

• obecność krwi w moczu,

• inne nieprawidłowości w obrębie układu moczowego.³

Badanie PSA

Badanie PSA mierzy poziom swoistego antygenu sterczowego we krwi.

Podwyższony wynik PSA nie oznacza automatycznie raka prostaty. Poziom PSA może wzrosnąć również w wyniku:

• BPH,

• zapalenia prostaty,

• infekcji dróg moczowych,

• zatrzymania moczu,

• niedawnego wytrysku,

• niektórych zabiegów wykonywanych w obrębie prostaty.³

Uroflowmetria

Uroflowmetria pozwala ocenić:

• szybkość przepływu moczu,

• objętość oddawanego moczu,

• czy strumień moczu jest nietypowo słaby lub przerywany.³

Pomiar zalegania moczu po mikcji

Badanie zalegania moczu po mikcji pozwala sprawdzić, ile moczu pozostaje w pęcherzu po jego opróżnieniu.

Duża ilość zalegającego moczu może wskazywać, że pęcherz nie opróżnia się prawidłowo.³

Cystoskopia

Podczas cystoskopii lekarz wprowadza cienki instrument wyposażony w kamerę, aby obejrzeć wnętrze cewki moczowej i pęcherza.

Badanie to nie jest konieczne u każdego pacjenta, ale może zostać zalecone, gdy potrzebna jest dokładniejsza ocena.³

Możliwości leczenia powiększonej prostaty

Sposób leczenia zależy od kilku czynników, między innymi:

• nasilenia objawów,

• wielkości prostaty,

• ilości moczu pozostającego w pęcherzu,

• wpływu objawów na codzienne życie,

• obecności powikłań,

• ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

Zmiany stylu życia

Łagodne objawy można czasami kontrolować poprzez proste zmiany codziennych nawyków.

Mogą one obejmować:

• ograniczenie ilości płynów przed snem,

• ograniczenie kofeiny,

• zmniejszenie spożycia alkoholu,

• oddawanie moczu po pojawieniu się potrzeby,

• unikanie długotrwałego wstrzymywania moczu,

• regularną aktywność fizyczną,

• utrzymywanie prawidłowej masy ciała,

• omówienie z lekarzem leków, które mogą nasilać objawy ze strony układu moczowego.³

Nie należy jednak nadmiernie ograniczać płynów w ciągu dnia, ponieważ odpowiednie nawodnienie pozostaje bardzo ważne.

Leczenie farmakologiczne

Lekarz może przepisać leki poprawiające przepływ moczu lub zmniejszające objętość prostaty.

Do najczęściej stosowanych grup należą:

• alfa-blokery, które rozluźniają mięśnie w obrębie prostaty i szyi pęcherza,

• inhibitory 5-alfa-reduktazy, które mogą stopniowo zmniejszać objętość prostaty,

• leczenie skojarzone, polegające na stosowaniu więcej niż jednego rodzaju leku,

• leki wpływające na czynność pęcherza, które mogą być rozważane, gdy szczególnie uciążliwe są częstomocz lub naglące parcie na mocz.³

Niektóre leki zaczynają działać stosunkowo szybko, natomiast na pełny efekt innych trzeba czekać nawet kilka miesięcy.

Zabiegi małoinwazyjne

Jeśli leczenie farmakologiczne nie przynosi wystarczającej poprawy, lekarz może rozważyć wykonanie zabiegu małoinwazyjnego.

W zależności od indywidualnego przypadku stosuje się między innymi:

• parę wodną,

• energię laserową,

• działanie wysokiej temperatury,

• implanty rozszerzające światło cewki moczowej,

• inne techniki zmniejszające ucisk na cewkę moczową.³

Celem tych zabiegów jest poprawa przepływu moczu przy jednoczesnym ograniczeniu czasu rekonwalescencji.

Leczenie operacyjne

Operacja może zostać zalecona, gdy:

• objawy są ciężkie,

• leki nie przynoszą poprawy,

• dochodzi do zatrzymania moczu,

• pojawiają się kamienie w pęcherzu,

• zaburzona zostaje praca nerek,

• występują nawracające infekcje.

Jednym z najczęściej wykonywanych zabiegów jest przezcewkowa resekcja prostaty, czyli TURP. Podczas zabiegu usuwa się nadmiar tkanki prostaty przez cewkę moczową, co pozwala poprawić przepływ moczu.³

Naturalne wsparcie zdrowia prostaty

Oprócz leczenia prowadzonego pod nadzorem lekarza niektórzy mężczyźni sięgają po suplementy roślinne jako element codziennej troski o prostatę.

Preparaty mogą zawierać między innymi:

• palmę sabałową,

• śliwę afrykańską,

• ostropest plamisty.

Prost-X jest roślinnym suplementem diety opracowanym z wykorzystaniem ekstraktu z palmy sabałowej, ekstraktu z Prunus domestica oraz ostropestu plamistego. Jego czysta, wegańska formuła została przygotowana z myślą o mężczyznach, którzy chcą wspierać zdrowie prostaty i codzienny komfort układu moczowego jako element zbilansowanego stylu życia.

Wartość Prost-X polega na jego wspierającym charakterze. Produkt nie jest przeznaczony do leczenia łagodnego rozrostu prostaty ani do ingerowania w naturalne procesy organizmu. Dostarcza starannie dobranych składników roślinnych, które mogą stanowić uzupełnienie zdrowej diety, regularnej aktywności fizycznej i odpowiedniej opieki medycznej.

Mężczyźni, u których występuje częste oddawanie moczu w nocy, słaby strumień moczu, naglące parcie lub trudności z opróżnieniem pęcherza, nie powinni polegać wyłącznie na suplementacji. Objawy te wymagają konsultacji lekarskiej, ponieważ mogą być związane z BPH lub inną chorobą układu moczowego.

Ważne: Prost-X jest suplementem diety, a nie lekiem. Nie powinien zastępować diagnozy ani leczenia zaleconego przez lekarza.

Więcej informacji o składnikach i zalecanym sposobie stosowania można znaleźć na stronie produktu Prost-X.

Życie z BPH

BPH może być uciążliwe, ale nie musi oznaczać rezygnacji z aktywnego i komfortowego życia.

Wielu mężczyzn zauważa wyraźną poprawę po wprowadzeniu zmian stylu życia lub rozpoczęciu odpowiedniego leczenia.

Pomocne codzienne nawyki obejmują:

• ograniczenie ilości płynów na około dwie godziny przed snem,

• ograniczenie kofeiny i alkoholu wieczorem,

• opróżnienie pęcherza przed pójściem spać,

• zapobieganie zaparciom,

• regularną aktywność fizyczną,

• utrzymywanie prawidłowej masy ciała,

• systematyczne przyjmowanie przepisanych leków,

• regularne wizyty kontrolne.

Pomocne może być również prowadzenie dzienniczka mikcji, w którym zapisuje się:

• częstotliwość oddawania moczu,

• liczbę nocnych wizyt w toalecie,

• występowanie naglącego parcia,

• ilość wypijanych płynów,

• ewentualne nasilenie objawów.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Umów się na konsultację lekarską, jeśli występują u Ciebie:

• utrzymujące się trudności z rozpoczęciem oddawania moczu,

• słaby lub przerywany strumień moczu,

• częste oddawanie moczu w nocy,

• nasilające się naglące parcie na mocz,

• uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza,

• pogarszające się objawy mimo zmian stylu życia.

Pilnie skontaktuj się z lekarzem, jeśli:

• nie możesz w ogóle oddać moczu,

• zauważysz krew w moczu,

• pojawi się gorączka wraz z objawami ze strony układu moczowego,

• wystąpi silny ból w dolnej części brzucha,

• pojawi się ból pleców lub boków wraz z objawami ze strony układu moczowego.

Podsumowanie

BPH to częste, nienowotworowe powiększenie prostaty, którego ryzyko wzrasta wraz z wiekiem.

Objawy mogą obejmować:

• częste oddawanie moczu,

• słaby strumień moczu,

• naglące parcie,

• nocne wizyty w toalecie,

• uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza.

Dolegliwość można często kontrolować poprzez:

• zmiany stylu życia,

• leczenie farmakologiczne,

• zabiegi małoinwazyjne,

• leczenie operacyjne, jeśli jest konieczne.

Najważniejsze jest, aby nie ignorować utrzymujących się objawów ze strony układu moczowego. Wczesna konsultacja lekarska pozwala ustalić ich przyczynę, wykluczyć inne choroby i dobrać najbardziej odpowiednie leczenie.

Referencje

1.and D. Enlarged Prostate (Benign Prostatic Hyperplasia) [Internet]. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. NIDDK - National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases; 2025 [cited 2025 Mar 22]. Available from: https://www.niddk.nih.gov/health-information/urologic-diseases/prostate-problems/enlarged-prostate-benign-prostatic-hyperplasia

2.Urology Care. Benign Prostatic Hyperplasia (BPH): Symptoms, Diagnosis & Treatment - Urology Care Foundation [Internet]. Urologyhealth.org. 2025 [cited 2025 Mar 22]. Available from: https://www.urologyhealth.org/urology-a-z/b/benign-prostatic-hyperplasia-(bph)

3.RSNA A. Enlarged Prostate (BPH) [Internet]. Radiologyinfo.org. 2024 [cited 2025 Mar 22]. Available from: https://www.radiologyinfo.org/en/info/bph#:~:text=Other%20tests%20such%20as%20urine,treatment%20to%20medication%20or%20surgery.